Chiếc cúp Jules Rimet đã bị đánh cắp như thế nào?

Chiếc cúp vàng World Cup mà ngày nay chúng ta thấy các đội tuyển nâng cao mỗi khi giành chức vô địch thực chất chỉ là phiên bản thứ hai được sử dụng từ năm 1974. Chiếc cúp nguyên bản có tên Jules Rimet đã vĩnh viễn biến mất một cách đầy bí ẩn. Không giống như những báu vật vô giá khác được bảo vệ nghiêm ngặt trong các bảo tàng quốc gia, cúp Jules Rimet lại có một số phận chìm nổi như một bộ phim trinh thám kinh điển. Chiếc cúp Jules Rimet từng bị truy lùng bởi phát xít Đức, bị đánh cắp hai lần tại hai lục địa và một lần được giải cứu thần kỳ bởi… một chú chó.

Cúp Jules Rimet

Cúp Jules Rimet nguyên bản ban đầu có tên là “Chiến thắng” (Victory), sau đó được đổi tên theo vị Chủ tịch FIFA thứ 3 Jules Rimet, người đã có công rất lớn khai sinh ra giải đấu World Cup. Chiếc cúp cao 35 cm, nặng 3,8 kg, được làm bằng bạc mạ vàng đúc trên nền đế bằng đá quý xanh Lapis Lazuli. Đây là tác phẩm của nghệ nhân điêu khắc người Pháp Abel Lafleur với hình dáng mô phỏng Nữ thần chiến thắng Nike đang đưa tay nâng một chiếc chén hình bát giác. Biểu trưng cho hình tượng những người chiến thắng sẽ nhận được vinh dự nâng ly ăn mừng trong các giải đấu thể thao thời cổ đại.

Thời điểm đó, FIFA có một điều luật rất đặc biệt, đó là quốc gia nào có đội tuyển vô địch World Cup đủ 3 lần sẽ được quyền sở hữu vĩnh viễn chiếc cúp gốc. Năm 1970, với chức vô địch lần thứ 3 của Pelé và các đồng đội, cúp Jules Rimet chính thức thuộc về Brazil. Cũng bởi vì điều luật này đã đưa chiếc cúp thật sang Nam Mỹ và đẩy nó vào bi kịch không thể đảo ngược về sau.

Bi kịch của chiếc cúp vàng

Cuộc trốn chạy ngoạn mục trước Đức Quốc Xã (Thế chiến II)

Trước khi trở thành mục tiêu của các băng đảng trộm cắp, chiếc cúp Jules Rimet từng phải trải qua một cuộc trốn chạy nghẹt thở trước sự săn đuổi của trùm phá xít Adolf Hitler trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Đây là một sự thật lịch sử đã được FIFA chính thức ghi nhận vào biên niên sử.

Năm 1938, đội tuyển Ý bảo vệ thành công ngôi vô địch nên họ được quyền lưu giữ chiếc cúp. Đến năm 1939, chiến tranh bùng nổ. Quân đội phát xít Đức ráo riết lùng sục các kho báu và báu vật biểu tượng trên khắp châu Âu, bao gồm cả chiếc cúp vàng đang nằm trong ngân hàng ở Rome.

Trước tình hình nguy cấp, Tiến sĩ Ottorino Barassi (Tổng thư ký Liên đoàn bóng đá Ý kiêm Phó chủ tịch FIFA thời bấy giờ) đã thực hiện một nhiệm vụ bí mật. Ông lén rút chiếc cúp ra khỏi két sắt ngân hàng, mang về nhà riêng và giấu nó vào một chiếc hộp đựng giày cũ kỹ, nhét sâu dưới gầm giường của mình.

Điều này không qua mắt lực lượng mật vụ Gestapo khét tiếng của Đức Quốc Xã. Họ đã ập vào lục soát nhà riêng của Barassi rất nhiều lần nhưng hoàn toàn ngó lơ chiếc hộp giày rách nát dưới gầm giường vì cho rằng một báu vật tối cao của thế giới thì không thể được giấu ở một nơi rẻ tiền và hớ hênh như vậy. Cứ như vậy, chiếc cúp đã lặng lẽ sống sót qua toàn bộ cuộc Thế chiến II một cách thần kỳ nhờ nằm dưới gầm giường.

Vụ trộm thứ nhất vào năm 1966 tại Anh

Sau khi hòa bình lập lại, chiếc cúp tiếp tục hành trình đến nước Anh để chuẩn bị cho kỳ World Cup 1966 tổ chức ở quốc gia này. Tại đây, vụ trộm đầu tiên đã diễn ra.

Tháng 3/1966, ba tháng trước khi giải đấu khởi tranh, Liên đoàn bóng đá Anh (FA) đã mượn chiếc cúp để trưng bày tại Hội trường Trung tâm Westminster (London). Do công tác an ninh lỏng lẻo, kẻ trộm đã dễ dàng vượt qua hệ thống bảo vệ, cạy tủ kính và lấy mất chiếc cúp ngay giữa ban ngày. Cả nước Anh chấn động, Sở cảnh sát London (Scotland Yard) hoàn toàn bất lực trước những bức thư đòi tiền chuộc nặc danh.

Bước ngoặt đầy tính điện ảnh diễn ra chỉ một tuần sau đó. Một người đàn ông tên David Corbett đang dắt chú chó của mình tên là Pickles đi dạo tại một công viên phía Nam London. Chú chó Pickles bất ngờ lao vào một bụi cây rậm rạp và đánh hơi thấy một gói đồ bọc kín bằng giấy báo cũ quấn dây chằng. Khi ông Corbett xé lớp báo ra, chiếc cúp Jules Rimet nguyên vẹn hiện ra trước sự ngỡ ngàng của ông.

Chú chó Pickles tại nơi đánh hơi thấy chiếc cúp Jules Rimet

Pickles ngay lập tức trở thành “anh hùng quốc gia” cứu vãn thể diện cho nước Anh và cuộc đời của cả hai “thầy trò” đã thay đổi hoàn toàn nhờ những khoản tiền thưởng có thể nói là vô cùng hậu hĩnh. Ông David Corbett nhận được khoản tiền thưởng tổng cộng lên tới 6.000 bảng Anh, một số tiền khổng lồ vào năm 1966, đủ để ông mua ngay một căn nhà mới và thậm chí cao hơn gấp 5 lần khoản tiền thưởng 1.360 bảng mà mỗi cầu thủ đội tuyển Anh nhận được cho chức vô địch World Cup lần đầu tiên trong cùng năm.

Về phần Pickles, chú được Hiệp hội Bảo vệ Động vật Anh trao tặng huân chương bạc danh giá, nhận danh hiệu “Chú chó của năm” và được tài trợ một nguồn thức ăn miễn phí trọn đời. Không dừng lại ở đó, Pickles còn trở thành ngôi sao điện ảnh khi được mời đóng vai chính trong bộ phim hài “The Spy with a Cold Nose” (1966).

Vào đêm đội tuyển Anh tổ chức bữa tiệc gala ăn mừng chức vô địch, ông David Corbett và chú chó Pickles được mời tham dự với tư cách là khách mời danh dự. Pickles đã được các nhà vô địch thế giới cưng nựng và chia sẻ những đĩa thức ăn hảo hạng nhất.

Ở kỳ World Cup năm đó, ông Abrain Tebel, đại diện Liên đoàn bóng đá Brazil đã lớn tiếng tuyên bố: “Một vụ trộm như vậy không bao giờ có thể xảy ra ở nước chúng tôi, vì ở Brazil ngay cả bọn trộm cũng yêu thích bóng đá và không đời nào làm điều hổ thẹn như vậy!”. Có lẽ lúc đó ông ta không thể lường trước được những gì sẽ xảy tại quê nhà 17 năm sau.

Vụ trộm thứ hai vào năm 1983 tại Brazil

Nếu như vụ trộm tại Anh kết thúc bằng một kịch bản không thể có hậu hơn khi chiếc cúp Jules Rimet thì sớm được tìm lại và sau đó đội tuyển Anh còn được nâng cao chính chiếc cúp đó trong trận chung kết. Vụ trộm thứ hai tại Brazil lại là một bi kịch đen tối chấm dứt sự tồn tại của báu vật này.

Sau khi vĩnh viễn thuộc về Brazil vào năm 1970, chiếc cúp được lưu giữ tại tầng 3 trụ sở Liên đoàn bóng đá Brazil (CBF) ở Rio de Janeiro. Nhằm cho người dân chiêm ngưỡng, chiếc cúp được đặt trong một căn phòng bảo mật đằng sau tấm kính chống đạn dày dặn. Thế nhưng, căn phòng có một điểm yếu chết người, tấm kính chống đạn chỉ được gắn vào tường bằng một chiếc khung làm bằng… gỗ và thạch cao lỏng lẻo.

Đêm định mệnh ngày 19/12/1983, một băng nhóm tội phạm gồm Sérgio Peralta (tay môi giới ngân hàng), Chico Barbudo (một cựu cảnh sát) và Luis Bigode đã đột nhập vào tòa nhà. Chúng dễ dàng không khống chế người bảo vệ duy nhất, dùng xà beng cạy phần khung gỗ phía sau tủ kính và mang chiếc cúp thật đi một cách êm thấm.

Sau khi bị cảnh sát Brazil bắt giữ, nhóm trộm này khai nhận rằng họ đã mang chiếc cúp đến xưởng lậu của một thợ kim hoàn người Argentina tên là Juan Carlos Hernandez. Tại đây, chiếc cúp đã bị đúc chảy thành các thỏi vàng nguyên chất để dễ dàng tẩu tán trên thị trường chợ đen. Và thế là biểu tượng vĩ đại nhất của bóng đá thế giới đã chính thức bị hủy hoại chỉ vì lòng tham của một vài cá nhân.

Những bí ẩn và thuyết âm mưu chưa có lời giải

Mặc dù tòa án Brazil đã đóng hồ sơ vụ án năm 1983, giới thám tử và các nhà sử học bóng đá vẫn không ngừng hoài nghi về những gì được công bố. Các thuyết âm mưu xung quanh vụ việc thường được nhắc tới:

Người Brazil thực chất chỉ giữ cúp giả?

Giả thuyết này cho rằng sau vụ mất trộm kinh hoàng năm 1966 tại Anh, Liên đoàn bóng đá Anh (FA) đã bí mật nhờ một thợ kim hoàn tên George Bird làm một bản sao giống hệt bằng đồng mạ vàng để đem đi trưng bày công khai nhằm tránh rủi ro. Nhiều lời đồn đại cho rằng khi trao trả cúp cho FIFA vào năm 1970 để mang sang Mexico, người Anh đã bí mật “trộm long tráo phụng” giữ lại bản thật trong két sắt ngân hàng và đưa bản sao bằng đồng cho người Brazil.
Giả thuyết này càng có cơ sở khi vào năm 1997 (sau khi thợ kim hoàn George Bird qua đời), gia đình ông đã đem chiếc cúp bản sao này ra đấu giá tại sàn Sotheby’s (London).

FIFA khi đó đã hoảng loạn và nghi ngờ đây mới là bản gốc bị giấu kín, họ lập tức chi tới 254.500 bảng Anh (gấp 10 lần giá sàn) để mua lại bằng được. Ngay sau khi đấu giá thành công, chiếc cúp này được đưa đi giám định cấu trúc kim loại và đo đạc trọng lượng một cách nghiêm ngặt. Kết quả kiểm tra thì đây chính xác là bản sao bằng đồng mạ vàng của George Bird. Thuyết âm mưu về việc người Anh tráo cúp chính thức bị bác bỏ, đồng nghĩa với việc chiếc cúp bị nung chảy ở Brazil năm 1983 đáng tiếc thay chính là bản thật. Hiện tại, chiếc cúp phụ bằng đồng này đã được FIFA cho Bảo tàng Bóng đá Quốc gia Anh ở Manchester mượn dài hạn để trưng bày công khai.

Chiếc cúp thật vẫn đang được cất giữ trong bộ sưu tập ngầm

Trong cuốn sách điều tra nổi tiếng “The Rimet Trophy” (O Troféu Rimet), tác giả người Brazil Murilo Carvalho đã chỉ ra một điểm mâu thuẫn cơ học rất lớn. Cúp Jules Rimet làm bằng vàng mạ lên cốt bạc. Nếu đem nung chảy trong một xưởng lậu thô sơ với các công cụ thô lậu như nhóm trộm khai, lượng bạc và vàng sẽ bị lẫn tạp chất, đông cứng thành một khối xỉ kim loại hỗn độn hỏng bét chứ không thể ra vàng nguyên chất để bán.

Giới điều tra tin rằng nhóm trộm đã bịa ra câu chuyện nung chảy để che giấu sự thật chiếc cúp nguyên vẹn đã được bán trao tay cho một tỷ phú siêu giàu, có sở thích sưu tầm cổ vật bất hợp pháp trên thị trường chợ đen. Chiếc cúp Jules Rimet tới nay vẫn đang nằm đâu đó trong một góc kín đáo tại Thụy Sĩ hoặc Trung Đông.

Lời nguyền bóng đêm bủa vây những người nhúng chàm

Một chi tiết kỳ bí khác khiến câu chuyện về cúp Jules Rimet trở nên rùng rợn chính là số phận bi thảm của những nhân vật có liên quan đến các vụ trộm, khiến người ta liên tưởng đến những lời nguyền xa xưa:

• Chú chó Pickles: Chú chó anh hùng tìm thấy chiếc cúp năm 1966 đã mất mạng một cách đầy kịch tính chỉ một năm sau đó. Nó bị siết cổ chết bởi chính chiếc xích của mình khi đang mải đuổi theo một con mèo quanh một thân cây. Thông tin được chính ông David Corbett xác nhận với báo giới Anh.
• Chico Barbudo: Tên trộm trực tiếp dùng xà beng cạy tủ kính năm 1983 đã bị hai sát thủ bịt mặt bắn chết bằng nhiều phát đạn ngay tại một quán rượu ở Rio vào năm 1989.
• Sérgio Peralta: Kẻ chủ mưu vạch ra kế hoạch cũng phải chịu kết cục bi thảm khi bị xả súng sát hại tàn nhẫn ngay trên phố vào năm 2003, chỉ một thời gian ngắn sau khi vừa mãn hạn tù.

Lời kết

Bài học xương máu từ số phận chìm nổi của chiếc cúp Jules Rimet đã buộc FIFA phải thay đổi hoàn toàn luật chơi. Đối với chiếc cúp phiên bản hiện tại (FIFA World Cup Trophy), không một quốc gia nào được phép sở hữu vĩnh viễn nữa, dù họ có vô địch bao nhiêu lần đi chăng nữa. Đội chiến thắng chỉ được giữ một bản sao mạ vàng, còn bản gốc bằng vàng 18K sẽ ngay lập tức được thu hồi và cất giữ nghiêm ngặt trong hầm bảo mật tại trụ sở FIFA ở Zurich, Thụy Sĩ.